การมีสติรู้เท่าทันความโกรธ
แล้วเราจะต้องแก้ไขเรื่องการปฏิบัติอย่างไร เพื่อให้สามารถดำเนินการได้ อย่างถูกต้อง และทันกับสถานการณ์
A: ถ้าเราหายโกรธเร็วขึ้นกว่าก่อนๆ
คือ เราเห็นชัดว่าเรามีสติรู้ตัวเร็วขึ้นว่า เรากำลังโกรธนะ
นี่เป็นสิ่งที่ดี
ณ ขณะที่มีสตินั้นรู้ขึ้นมา
ขณะนั้นเองเรากำลังหยุดการโกรธอยู่
แต่ก็หยุดแค่ขณะนั้น คือได้แค่ขณะนั้นเท่านั้น
ถ้าสติเรายังไม่เข้มแข็งอย่างต่อเนื่อง เราก็จะกลับไปโกรธต่อได้
คือ กิเลส เช่น ความโกรธที่เราสะสมฝังลึกมาช้านาน ก็จะมาเข้าครอบงำเราอีกในขณะถัดไป ทำให้เราออกอาการโกรธอีก
จากนั้นเราก็อาจมีสติรู้ตัวอีก
ต่อมาก็อาจถูกกิเลสครอบงำให้โกรธอีก
เป็นเช่นนี้ เป็นปกติ ของคนเราที่มีกิเลสนอนเนื่องในจิตลึกมากมานาน
แต่พอได้ปฏิบัติวิปัสสนา
ได้ฝึกสติ
ตัวรู้เท่าทันจิตมันจะโผล่ขึ้นมายับยั้ง
มาหยุดความไม่ดีต่างๆเป็นพักๆ
ยิ่งปฏิบัติได้ผลมากเท่าไหร่
สติ จะโผล่มายับยั้ง มาหยุดความโกรธได้มากขึ้นๆเป็นลำดับ
ในที่สุดสติก็จะมีกำลังแรงขึ้น ตัวความชั่วร้ายต่างๆเช่นโทสะเองก็ถูกขจัดไปเรื่อยๆ
นี่คือจิตค่อยๆบริสุทธิ์ขึ้นๆจากกิเลส
ยิ่งจิตบริสุทธิ์ขึ้น สูงขึ้น เราก็จะทันความคิดอ่านตัวเอง
ทันความโกรธ
ทันจิตที่คิดไม่ดี
สติจะว่องไวกับทุกๆความคิด ทุกความรู้สึก
จึงไม่เป็นทาสของกิเลสอย่างที่ผ่านมาได้ง่ายๆอีก
ทำเช่นนี้เรื่อยๆไป เราจะค่อยๆเปลี่ยนนิสัยส่วนลึกไปเรื่อยๆ
เราจะเย็นขึ้น หนักแน่นขึ้น
ปล่อยวางขึ้น
Q: แสดงว่าเราต้องปฏิบัติให้เยอะขึ้น เพื่อให้มีสติมีพลังมากพอที่จะยับยั้งความโกรธได้
หรือว่าเมื่อมีสิ่งมากระทบที่มีอารมณ์ร้อน และค่อนข้างแรงจากคนรอบข้าง เราจะต้องกลับมาอานาปานสติ
หรือจับความรู้สึกในร่างกายแทนที่จะออกไปรับรู้สิ่งภายนอก?
แต่มีอาจารย์บางท่านแนะนำว่า ถ้าพลังยังไม่พอ อาจจะต้องปลีกตัวเองออกมาก่อนที่จะเกิดการปะทะ
A: ปฏิบัติด้วยการเข้าคอร์ส
ปฏิบัติทุกวันเช้าเย็นประจำ
ปฏิบัติในอิริยาบถอื่นๆให้เป็น
ทำแบบนี้ เราจึงจะพัฒนาจิตเราได้เร็วขึ้นค่ะ
ถ้าเราวางจิตเป็น คือปล่อยวาง ยืดหยุ่น ยอมรับ ไร้ปฏิกิริยา ไม่ตัดสิน ไม่ประเมินค่า
แค่สังเกต แค่ตามรู้ ตามดูมันไปอย่างที่มันเป็นในแต่ละขณะ
เน้นนะคะ
แต่ละขณะ
แต่ละขณะ
แต่ละขณะ
เมื่อขณะนั้น กำลังเป็นขณะปัจจุบันเท่านั้น
บางทีเวลาร้อนๆ เราจับอานาก็ไม่ทัน จับเวทนาก็ไม่ทัน
เพราะกิเลสเรามีกำลังแรงเกิน
แบบนี้ให้เดินออกมาหาที่ๆเราอยู่คนเดียวได้ สัก 3-5 นาที
อาจดูเวทนาตรงฝ่ามือสักพัก
หรืออาจย้ายดูเวทนาบางส่วนของร่างกาย หรืออาจสลับมาดูลมหายใจบ้างก็ได้
แต่ขอให้ดูให้ถึงจริงๆ
สนใจแต่เรื่องที่ดูอยู่จริงๆ
รับรู้แต่บริเวณที่จิตตั้งดูอยู่เท่านั้น
ทั้ง 100% ของใจเราต้องรับรู้เรื่องเดียวคือ ลมหายใจ หรือ เวทนา ที่กำลังแสดงอยู่เฉพาะหน้าเท่านั้น
โดยไม่มีความคิดอื่นแทรกได้เลย
โดยเฉพาะความคิดเรื่องเกี่ยวกับการปะทะกันที่กำลังเกิดขึ้น
และต้องรู้ด้วยจิตที่ผ่อนคลาย จิตที่สงบ
ปลีกออกมาสัก 5 นาที มาดูตัวเอง
ถ้าทำแบบที่แนะนำข้างต้นได้
ใจจะคลายความเร่าร้อนลง
จากนั้นให้ลองส่งความสงสาร(แผ่กรุณา) ความปรารถนาดีให้คนที่กำลังเร่าร้อนเพราะความโกรธอยู่
ทำให้ต่อเนื่องอย่างน้อย 2-3 นาทีแบบไม่หลุดเลย
ใจจะเบาลง เย็นลง สงบลง
สติจะค่อยๆกลับมา