การเปรียบเทียบการบรรลุธรรมของบุคคล
เอาอีกเรื่องนะคะ...
จะได้มุ่งมั่นปฏิบัติกันจริงจัง
ให้ขึ้นฝั่งเหยียบบนแผ่นดินอันมั่นคง...
การอุปมาของการบรรลุธรรมเป็นพระอริยบุคคลแต่ละขั้น
การเปรียบเทียบการบรรลุธรรมของบุคคล พระอรรถกถาจารย์ท่านทำการเปรียบเทียบไว้ดังนี้
1.ปุถุชน เปรียบเหมือนผู้ที่อยู่ใต้น้ำ ไม่สามารถมองเห็นฝั่ง ต้องจมอยู่ในสังสารวัฏ ตราบนานเท่านาน
2.พระโสดาบัน เปรียบเหมือนผู้ที่โผล่พ้นขึ้นสู่ผิวน้ำแล้วมองเห็นฝั่ง เห็นทางที่จะไป
3.พระสกิทาคามี เปรียบเหมือนผู้ที่กำลังว่ายตรงเข้าหาฝั่ง
4.พระอนาคามี เปรียบเหมือนผู้ที่ว่ายมาเกือบถึงฝั่ง สามารถเหยียบแผ่นดินใต้น้ำริมฝั่งได้
5.พระอรหันต์ เปรียบเหมือนผู้ที่ขึ้นบนฝั่ง เหยียบแผ่นดินเหนือน้ำโดยสมบูรณ์แล้ว
บทเปรียบเทียบนี้ อนุมานถึงสัตว์ในสังสารวัฏที่เวียนว่ายอยู่ในทะเลทุกข์ บ้างก็จมดิ่งลึกลงไปด้วยความหลงผิดของมิจฉาทิฐิ นับวันมีแต่จมลึกลงไปเรื่อยๆ ผู้ที่มีวิริยะในการฟัง ศึกษา และ ปฏิบัติ ก็เปรียบได้กับผู้ที่พยายามลอยขึ้นสู่เหนือน้ำเพื่อจะมองให้เห็นฝั่ง ผู้ที่ไม่โผล่พ้นน้ำ ทำอย่างไรก็ไม่สามารถเข้าหาฝั่งได้ ต้องเวียนว่ายขึ้นๆลงๆตามผลของกรรมของแต่ละบุคคลนั้นนั่นเอง.