เมตตาภาวนา เหมือนกับ การแผ่เมตตาไหม
เมตตาสมาธิ(อันนี้ไม่แน่ใจแต่เคยได้ยินอาจารย์พูด) คืออะไร ทำอย่างไรคะ
ช่วงเวลาที่จิตใจไม่พร้อมจะแผ่เมตตา เช่น ยามคับขัน จะตกรถ เร่งรีบ ถ้าเราอยากได้ผลของเมตตา เราสามารถทำได้ไหมคะ หรือว่าขึ้นอยู่กับกุศลเก่าๆที่เคยมีมา
ตอบ:
เมตตาที่แสดงออกทาง-วาจาเป็นเมตตากายกรรม-เมตตาวจีกรรมเป็นเมตตาในเชิงพฤติกรรมที่ทำให้การบำเพ็ญบุญกิริยาต่างที่ไม่เป็นภาวนามัยกุศล เช่นการให้ การช่วยเหลือ การสอนธรรม การแสดงออก การวางตัวฯลฯ ไม่นับเป็นเมตตาภาวนา
การฝึกสมาธิภาวนาด้วยวิธีการแผ่เมตตาพรหมวิหาร เรียกว่าเมตตาภาวนา จัดเป็นภาวนามัยกุศล ในบุญญกิริยาที่3ใน10
แลเรียกไปได้หลายอย่าง ว่าเมตตาสมาธิ เมตตาเจโตวิมุติ เมตตาอัปปมัญญา ซึ่งเป็น2ขั้น คือขั้นได้ฌานกับขั้นต้นซึ่งไม่ถึงอัปปนาสมาธิ(ฌาน)
โอกาสในการแผ่เมตตา:
1.สำหรับผู้กำลังฝึกทำเมตตาสมาธิต้องแผ่ในทุกสถานการณ์มุ่งผลเพียงเพื่อให้ตนได้สมาธิจิตและเกิดเมตตาจิตเกิดมีกำลังยิ่งๆขึ้นไป
2.แผ่แก้ไขสภาพจิตใจของตนเองโดยเฉพาะในขณะเกิดโทสะปฏิฆะพยาบาทจิต การใช้เมตตาจิตเป็นเครื่องชำระดีที่สุด
3.การแผ่ปริบาลตนเอง ปริบาลผู้อื่น คุ้มครองผลประโยชน์โดยชอบธรรมของตน
4.การแผ่อุทิศกุศลของตนแก่ผู้ และแผ่พลังจิตเพื่อผู้ กรณีนี้ผู้ต้องมีกำลังบุญที่ถึงพร้อมแล้ว และมีกำลังจิตที่เอิบอิ่มพร้อมอยู่ก่อน สองพลังช่วยจะหวังผลสำเร็จได้มาก
5.อีกอย่างหนึ่ง คือการแผ่บัดเป่าสิ่งไม่ดีหรือข้อขัดข้อง เช่นพระเมื่อจะปักกลดในที่ต่างๆ เมื่อมีเหตุร้ายต่างเกิดเฉพาะหน้า ในการเดินทาง เข้าพักต่างถิ่นต่างที่ก็ควรแผ่เมตตาก่อน
6.การแผ่เสาะแสวง เช่น พระแผ่แก่ เพื่อผู้ถวายบิณฑบาต หากัลยาณมิตร ครูอาจารย์ พาหนะ เครื่องใช้ต่างๆ
สรุปว่าการแผ่เมตตาเป็น2อย่าง คือแผ่สร้างนับแต่การฝึกแผ่เพื่อให้แผ่เป็นปลูกเมตตาจิตให้เกิดขึ้น และการใช้พลังเมตตาที่ได้แล้วเพื่อผลลัพธ์ตามประสงค์
การใช้พลังเมตตา2อย่างคือใช้เพื่อตนกับใช้เพื่อผู้อื่น ผู้มีเมตตาสมาธิสูงสะอาด เมตตาจะมีพลังมากไปด้วย ดังนั้นเมื่อจะแผ่อย่างใช้พลัง ผู้ที่มีต้นทุนทางเมตตาอบรมไว้ดีแล้ว ย่อมมีผลมาก-เร็ว-ยั่งยืน
เรื่องสถานการณ์คับขันนั้น เมตตากับแรงสนับสนุนและแรงต้านเมตตา ย่อมเป็นส่วนเสริมและบั่นทอนได้ ตามน้ำหนักความเข้นข้นของเมตตากับแรงเสริม ถ้าแรงเสริมดีเมตตาอ่อนก็เป็นผล ถ้าแรงต้านมากก็ทำไม่ให้เมตตาเป็นได้
ดังนั้นต้องบริหารปัจจัยเสริมด้วย เช่นการไม่ทำผิด-บาปในเรื่อง การพยามชอบไม่ดูเบา แลที่สำคัญคือพลังบุญหรือบุญคุณ
เช่นคนไร้เมตตาและทุศีล, คนมีเมตตาแต่ทุศีล, คนมีเมตตา-มีศีล-มีปัญญา-ขยัน-วางตัวเหมาะควร การมโนรถย่อมผิดแผกกัน
พูดถึงการเดินทาง การหาที่จอดฯลฯ ต้องใช้เมตตาให้มาก ช่วย ให้ใช้ล่วงหน้านาน-บ่อยจะดี และต้องวางแผนเตรียมการให้เหมาะแล้วกับด้วยเมตตา แต่ถ้าเกิดภาวะวิกฤติก็ต้องเพิ่มพลังเมตตาให้มากให้ครบเครื่อง
สาธุๆๆ