ท่านั่งในการปฏิบัติ

ตอบ…การนั่งนิ่ง มีความต่างระดับกันค่ะ

ถ้านิ่งเกร็ง เพราะพยายามจะปฏิบัติแบบเอาเป็นเอาตาย ว่าต้องไม่กระดุกกระดิก จะต้องเข้มข้น จะต้องฝืนทนเอาให้ได้ จนหงุดหงิดทั้งกายใจ นี่ไม่ใช่ค่ะ

เพราะจะกลายเป็นการเข่น การมุ่งอยากเอา การสุดโต่ง โดยใจไม่นุ่มนวลละมุนละไม ไม่สมดุล ไม่ใช่อุเบกขา

เรามาฝึกที่ใจค่ะ ใช้เวทนาบนกายมาฝึกที่ใจ

สมมุติ เราไม่ได้อุเบกขา แต่เป็นขันติ อดทนอดกลั้น ก็ยังถือว่าได้ แต่เป็นกุศลคนละตัว คือเป็นขันติบารมี ไม่ใช่อุเบกขาบารมี แต่ก็เป็นบารมีเป็นกุศล

ให้พึงระวังว่าใจจะไม่ตกไปฝ่ายอกุศล ขณะที่ใช้ความอดทนอดกลั้นที่จะรักษาให้ตัวนั่งนิ่งแข็งอยู่

ให้พึงระวังว่าจิตไม่ใช่กำลังเร่าร้อนพล่านไป หงุดหงิดขัดข้อง เพราะความอดทนอดกลั้นนั้น ไม่เช่นนั้นไม่ได้ขันติบารมี

การใช้ขันติ ควรใช้ควบคู่ไปกับอุเบกขา คืออดทนอดกลั้นไปพร้อมกับยอมรับปล่อยวาง

เมื่อทำเช่นนี้ไปเรื่อย ปัญญาบารมีก็จะเกิดตามมา

แต่ถ้านั่งเข่นตัวเกร็งตึง จนดูภายนอกเหมือนนั่งนิ่ง แต่แท้จริงภายในใจทนเอาเพราะมุ่งจะเอาชนะให้ได้ มุ่งจะต้องทำให้ได้

ตลอดเวลานั่งฝืนนั่งทนด้วยจิตหงุดหงิดขัดข้อง เพราะต้องการให้ถึงชั่วโมง

เวลานั่งไปก็คอยแต่จะคิดว่าเมื่อไหร่จะครบชั่วโมงเสียที

อันนี้จิตจะหลุดเข้าเขตของตัณหาแล้ว คืออยากทำให้ได้ ต้องทำให้ได้ เป็นการฝืนเอาใจจึงไม่ใช่กุศลแล้ว

แถมเป็นการเพิ่มดีกรีความรุนแรงของสังขารด้านโทสะกิเลสตลอดเวลาที่หงุดหงิดนั้นเข้าไปอีก

ให้คอยสำรวจตนเองว่า ’ใจ’ เป็นอย่างไร

☁️ถ้าใจไม่เป็นกุศลอยู่ …ไม่ใช่แล้ว

☁️ถ้าใจมีแต่ความคิดจะต้องนั่นต้องนี่ …ไม่ใช่แล้ว

☁️ถ้าใจไม่อยู่กับการปฏิบัติคิดแต่เมื่อไหร่ครบชั่วโมง …ไม่ใช่แล้ว

☁️ถ้าใจคิดนั่งโชว์คนว่าเรานั่งนิ่ง นั่งเก่งนะ …ไม่ใช่แล้ว

☁️ถ้าใจหนัก จะหนักเพราะอะไรก็ตาม …ไม่ใช่แล้ว

ทำนองนี้ค่ะ…

ถ้าใจเบาอยู่ แม้กายจะหนัก เจ็บปวด ใจก็สบาย ไม่ขยับก็ไม่มีปัญหา เพราะใจแยกจากความรู้สึกทางกายได้จริง อันนี้โอ

เวลาใจเป็นแบบนั้น ใจมันนิ่งอยู่ เบาอยู่ สงบอยู่ มันก็ไม่ขยับเองแหละ

เพราะใจไม่ได้ชุ่มแช่อยู่ที่ความทุกข์ของกาย

ใจนิ่ง สุขสงบเย็นอยู่ จึงไม่จำเป็นต้องขยับ ไม่ว่ากายจะเป็นอะไรอยู่ก็ไม่มีผลให้ใจเสียสมดุลได้

กรณีนี้คือการนั่งนิ่งอย่างเป็นธรรมชาติ และธรรมะเดินอยู่ตลอดไม่มีหยุดยั้งเลย เดินตลอดเวลาที่รักษาจิตแบบนี้ไว้ได้

ดังนั้น ถ้ารู้สึกว่าฝืนอยู่ ให้ผ่อนคลายที่ใจก่อนให้ได้ จนใจยอมรับและเบาลง ก็จะนั่งนิ่งได้ต่อไปเองอย่างสงบเย็นไม่เร่าร้อนทุรนทุราย

สรุปนะคะ… ให้หมั่นสังเกตที่ใจไปด้วย

ความนิ่งนั้น ต้องนิ่งเพราะจิตมันสงบนิ่ง จิตเบา ยืดหยุ่น ไม่ใช่นิ่งเพราะกิเลสอยากจะทำให้ได้💧