พระอริยเจ้าระดับไหนถึงจะไม่มีน้ำตา
Q💬: พระอริยเจ้าระดับไหนถึงจะไม่มีน้ำตา
เคยทราบว่า ท่านดาไลลามะที่เด่นเรื่องเมตตา ก็ยังยอมรับอารมณ์ตื้นตัน/สงสารแบบนี้ของท่านเอง ไม่ต้องกดข่มไว้ แค่ให้มันจางไป
(หนูแอบคิดว่า ถ้าเรายังอยู่ในหลักการในเรื่องหลักๆ ที่พลาดไม่ได้ แล้วมายืดหยุ่นเปิดกว้างอีกนิดในเรื่องปลีกย่อย เราก็อาจเก็บทริคเล็กๆ น้อยๆ ได้จากทุกคนที่เจอ แล้วเราจะพัฒนาได้เร็ว ต่อเนื่อง และเป็นธรรมชาติน่ะค่ะ)
A💮:ขึ้นกับว่าน้ำตาหลั่งนั้นเกิดจากอะไรค่ะ…
ผู้ที่ยังไม่สิ้นกิเลสโดยสิ้นเชิงย่อมมีน้ำตาอันเกิดจากอกุศลในใจได้ค่ะ เช่น จากความเศร้าใจ เสียใจ เสียดาย กลัว โกรธ คับแค้นใจ รวมถึง ความตื่นเต้นดีใจ ความลิงโลด ความปลาบปลื้ม ฯลฯ เหล่านี้ จิตที่มีสิ่งเหล่านี้ย่อมทำให้ร่างกายหลั่งน้ำตา หรือน้ำตาคลอ น้ำตาซึมได้🌸
แต่ระดับความหยาบของการหลั่งน้ำตาตามอารมณ์ความรู้สึกจะแตกต่างกันไปตามภูมิธรรมในตนค่ะ ยิ่งคนมีภูมิธรรมสูงขึ้น มีจิตบริสุทธิ์ขึ้น อาการหลั่งน้ำตาอย่างหยาบๆย่อมไม่ปรากฏ 🌸
🌿 ปุถุชนที่ปฏิบัติธรรมมากขึ้นๆๆ จนละความแข็ง ความก้าวร้าว ความโกรธ ความหยาบต่างๆลงไปเป็นลำดับ พรหมวิหารของตนจะพัฒนาสูงขึ้นๆๆ จิตละเอียดอ่อนในสุข ทุกข์ ความดีงามของผู้อื่น เกิดความเมตตาความปรารถนาให้ผู้อื่นเป็นสุขอย่างยิ่งยวด เกิดความกรุณาที่ล้ำลึก เกิดความความกตัญญูอย่างซาบซึ้งซึมลึกต่อพระรัตนตรัย ต่อพ่อแม่ ครูอาจารย์ และผู้มีพระคุณ ฯลฯ
ทำให้จิตมีความตื้นตันอิ่มใจสูง จิตเป็นโสมนัสมาก(ซึ่งเป็นจิตที่บุญเกิดมากด้วย) ก็ย่อมมีน้ำตาอันเกิดจากความโสมนัสได้ 🌸
ระดับความเกิดโสมนัสก็ต่างกันอีก คนที่จิตยังหยาบกว่า ตัวตนยังชัดอยู่ ยังปรารภตนอยู่ คนเหล่านี้จะตื้นตันโสมนัสกับเรื่องตนเอง ความดีงามของตนเอง ความสำเร็จของตนเอง ความชอบใจในตนเองที่คนอื่นมาชื่นชม เป็นต้น 🌸
🌿 แต่ผู้ที่ละวางอัตตาลงได้มากขึ้นๆ ความปีติโสมนัสกลับเกิดขึ้น เมื่อเห็นความสุขมความสำเร็จ ความดีงาม ความสมปรารถนา ของผู้คนทั่วไปทั้งหลาย สรรพชีวิตอื่นๆทั้งหลาย ยอมสละตนเพื่อชีวิตเพื่อความสุขให้สรรพชีวิตอื่นได้ เมื่อเห็นเขาพ้นทุกข์ หรือเห็นเขาทำความดี หรือเข้าถึงธรรมะ จิตจะเกิดปีติโสมนัสรุนแรง และมีน้ำตาได้ แต่เป็นน้ำตาที่เกิดจากสุขที่ได้ให้แก่ผู้อื่น โสมนัสที่ไม่ปรารภตนเอง 🌸
🌿 ผู้ที่ปฏิบัติสมาธิจนได้อัปปนาสมาธิ และได้ฌาณจิตขั้นแรกๆ (ปฐมฌาน ทุติยฌาน) ปีติเป็นองค์ฌานองค์หนึ่ง จิตจะเกิดปีติภายในอย่างยิ่ง อาการของปีตินี้อาการหนึ่งคืออาการมีน้ำตา 🌸
🌿 พระอริยบุคคล ขั้นต้นๆก็ยังธรรมสังเวช ยังเสียใจในความสูญเสียผู้เป็นที่รักยิ่งได้ แต่จะมีสติรู้อยู่ ไม่ยึดติด เข้าใจสัจธรรมของไตรลักษณ์อย่างมั่นคงอยู่ จะไม่โศกซึมลึก มีความเสียใจ มีความคนึงหา แต่การร้องไห้จะไม่มีอาการรุนแรงเหมือนอาการของปุถุชนที่จะฟูมฟาย ไร้สติ หยาบกระด้าง โวยวาย ติดทน ซึมลึก และมักร้องแล้วร้องอีก เพราะจิตไม่หลุดจากความยึดติดนั้น 🌸
🌿 พระอริยเจ้าขั้นสูงสุด จิตจะวางสนิทจากการเห็นตัวตนเป็นตัวตน พรหมวิหารของท่านก็เต็มที่ มีเมตตาจิต มีกรุณา มีความยินดีในสุขของผู้อื่น มีความสงบระงับจากการวางโดยสิ้นเชิง การร้องไห้ที่เราเรียกว่าร้องไห้เพราะอารมณ์ใดๆย่อมไม่มี ความยึดติดใดๆหมดสิ้นไปแล้ว จิตปราศจากซึ่งความหวั่นไหวใดๆทั้งปวง จิตสละออกโดยสิ้นเชิง 🌸