ปฏิบัติเอง
A: การปฏิบัติเอง แนะนำว่าต้องมีวินัยมากๆนะคะ และต้องเข้าใจในการปฏิบัติอย่างถูกต้องอย่างแท้จริง มีความชำนาญในการรู้จิตเรา รู้กิเลสเรา เท่าทันจิต เท่าทันกิเลส มีสติที่มั่นคง มีปัญญาที่ถูกต้อง
นอกจากนั้นควรมีตารางที่เคร่งครัดตามที่เราปฏิบัติกันในศูนย์ และต้องใช้สถานที่ที่สัปปายะต่อการพัฒนาธรรมะของตน สถานที่มีความเงียบสงบ สงัดจากสิ่งรบกวน และมีกระแสสั่นสะเทือนที่ดี
ดังนั้นถ้ามีเรือนว่างที่แยกออกไปต่างหาก และตนเป็นนักปฏิบัติที่ปฏิบัติได้มั่นคงเข้มแข็ง ไม่ต้องพึ่งพาบรรยากาศของหมู่คณะ ก็สามารถทำได้ผล
แต่ก็ต้องทำให้ต่อเนื่องจริงๆ ทำอย่างถูกต้อง ถูกวิธี วางจิตถูก เข้าใจในธรรมะอย่างถูกทาง และต้องทำจริงจังไม่น้อยไปกว่าตอนเข้าคอร์ส
เมื่อครั้งที่พี่ไปเข้าคอร์ส 60 วัน ครั้งหลังๆ น่าจะเป็นครั้งที่ 8 และครั้งที่ 9 ติดๆกันที่อินเดีย พี่เริ่มเห็นถึงความสำคัญปลีกวิเวกคนเดียวอย่างจริงจัง
การที่ยังต้องเห็นหมู่คณะผู้ปฏิบัติ หรือการที่ยังต้องสนทนากับอาจารย์ที่กำกับคอร์สในขณะที่กรรมฐานกำลังต่อเนื่องหรือลึกมากๆนั้น เราต้องถอนจิตให้ตื้นขึ้นมา และต้องสัมผัสกระแสสั่นสะเทือนจากผู้อื่นอยู่
ดังนั้นการปลีกออกไป สำหรับผู้ที่ปฏิบัติเองได้จริง ได้ถูกต้องแล้ว ไม่ต้องพึ่งพาการแนะนำจากอาจารย์อีก ก็อาจสามารถปฏิบัติเองได้
ท่านอาจารย์โกเอ็นก้าก็ทำเช่นนี้ทุกปีติดต่อมาหลายปี ที่ท่านปลีกวิเวกคนเดียว
ทำให้นึกถึงพระธุดงค์เพื่อการปฏิบัติ ที่ท่านนิยมปลีกวิเวกไปตามป่า ตามถ้ำ ตามเขา ไปมารูปเดียว
ทั้งนี้ พี่ไม่แนะนำให้เป็นทั่วไปนะคะ
ถ้าเรายังไม่แม่นยำจริงในการปฏิบัติ เรายังต้องอาศัยคำแนะนำของท่านอาจารย์โกเอ็นก้าค่ะ
ไม่เช่นนั้นจิตเราที่เต็มไปด้วยกิเลสจะพาเราหลงทางได้ง่าย จิตที่มีตัวตนของเรา มักทำให้เราคิดว่าเราเข้าถึงธรรมขั้นนั้นนี้แล้ว