การปฏิบัติวิปัสสนาอย่างถูกต้องทำอย่างไร

- ต้องกำหนด+คิดให้ไปที่ร่างกายทีละส่วน เพื่อให้รู้สึกมั้ยคะ?

- ถ้านั่งแบบสบายๆก็จะฟุ้งคิดออกข้างนอก หรือเบาจนเคลิ้มหลับค่ะ

- ทำถูกคือ

1. การรู้ตัวอยู่ รู้ที่กาย (ลมหายใจก็เรียกว่ากาย)หรือที่ความรู้สึกบนกาย (เวทนา) หรือรู้ที่ใจ (ใจกำลังเกิดอะไรขึ้น)

2. การรู้นั้นรู้ที่ขณะปัจจุบันเท่านั้น

รู้แต่ขณะนี้เท่านั้น และรู้ทีละขณะแต่ละขณะ ไม่สนใจที่ผ่านมาแล้วหรือยังมาไม่ถึง

3. การรู้ นั้นต้องรู้อย่างปล่อยวาง อย่างผ่อนคลาย อย่างยอมรับมันอย่างที่มันเป็น ตามที่มันเป็น ยอมรับตามความจริงของมันในขณะนั้นๆ นี่คืออุเบกขา

4. ทุกสิ่งที่รู้อยู่นั้น ล้วนไม่เที่ยง มันเป็นเช่นนั้นตอนนั้น แต่มันก็ไม่ได้เป็นเช่นนั้นเสมอไป นี่คืออนิจจัง

ข้อ 1, 2 คือ สติ (awareness)

ข้อ 3, 4 คือ ปัญญา (wisdom ไม่ใช่ intellectual)

- ที่ถามว่า “ต้องกำหนด+คิดให้ไปที่ร่างกายทีละส่วน เพื่อให้รู้สึกมั้ยคะ?”

เมื่อจิตไปถึงตรงนั้น หรือส่วนนั้น ถือว่ารับรู้ส่วนนั้นแล้ว รับรู้ความรู้สึกของส่วนนั้นแล้ว ไม่ต้องไปพยายามทำความรู้สึกอะไรอีก

งานจบแล้ว ณ ขณะนั้น ณ ที่ตรงนั้น

ให้เคลื่อนต่อไปที่อื่นได้เลย

เคลื่อนคือจิตไปสนใจที่ใหม่

- ที่ถามว่า “ถ้านั่งแบบสบายๆก็จะฟุ้งคิดออกข้างนอก หรือเบาจนเคลิ้มหลับ”

ความฟุ้ง ความง่วง และอาการอื่นๆ (ของนิวรณ์ 5) เป็นศัตรูหรืออุปสรรคของผู้ปฏิบัติอยู่แล้ว ไม่ว่าจะกำลังนั่งอย่างสบายๆ หรือเอาเป็นเอาตาย

ไม่ว่านั่งอย่างไร อาการเหล่านั้นก็ต้องโผล่มาเป็นระยะ ไม่มีทางที่จะไม่เกิดอุปสรรคเหล่านี้ เว้นแต่เราได้คุณธรรมขั้นสูงสุดของสมาธิ หรือเราเป็นพระอรหันต์แล้วเท่านั้น

สิ่งเหล่านี้ก็คือความไม่บริสุทธิ์ในใจเรา

คือสิ่งที่เราต้องคอยปราบ

คือมาร (กิเลสมาร) ที่เรามาปฏิบัติธรรมก็เพื่อจะสู้กับมัน

มันมาให้เรากำราบมัน ด้วยสติ ด้วยสมาธิ ด้วยปัญญา

ดังนั้นหน้าที่เราคือรบกับมัน

รบให้ชนะทีละยก ทีละยก

ชนะต่อๆไป ที่สุดมันก็ไม่เหลือให้เรารบ

มันจะหมดไปเอง